މަރީގެ އިޖުތިމާއީ ކަންބޮޑުވުން ނުވަތަ ސޯޝަލް އެންޒައިޓީގެ ތަޖުރިބާ ފެށުނީ އޭނާގެ ފުރާވަރުގެ އުމުރުގައެވެ. މިކަން އެހާ ގޯސްވެ، އޭނާއަށް ޑިޕްރެޝަން އަށް ގޮސް، ސްކޫލަށް ނުގޮސް ގޭގައި މަޑުކުރަންޖެހުނު ދުވަސްތައް ގިނައެވެ. ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކަށް ފަހު ސްކޫލު ނިންމާ ކޮލެޖަށް ދާން ފެށިއިރު، އޭނާ އަކީ އަބަދުވެސް އެހެން މީހުންނާ ވަކިން އުޅެން ބޭނުންވި މީހެކެވެ. ކޮލެޖްގައި ބާއްވާ ގްރޫޕް ހަރަކާތްތަކުންނާއި، މީހުން އެއްވާ ތަންތަނަށް ދިއުމުން މުޅިން ދުރުހެލި މީހެކެވެ. މީހުންނާއި ވާހަކަދައްކާ، މަޖާކޮށް އާ ރަހްމަތްތެރިން ހޯދުމަކީ އޭނާއަށް އުނދަގޫކަމެވެ.
"އެހެން މީހުން ގޮތަށް އަހަރެން ރެސްޓޯރެންޓާއި މީހުން އެއްވާ ތަންތަނަށް ދާ ހިތެއް ނުވޭ. އަހަރެން ޖެހިލުންވޭ. އަހަރެންނަށް ހީކުރެވެނީ އަހަރެންނާ އެކަކުވެސް ރައްޓެހިވާން ބޭނުންނުވާނެ ކަމަށް. މުޅި ޑިގްރީ ނިންމާލިއިރު އެކަކުވެސް އެކުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ނެތް. ބައެއް ފަހަރު މީހުން ފެނުމުން ކުއްލިއަކަށް އަހަރެން ބިރުގަންނަން ފަށާ. އަހަރެން މިއީ އެމީހުންގެ ތެރެއަށް ސޫޓުވާނެ މީހެއް ނޫންކަމަށް އިހުސާސްވެގެން މީހުންނަށް ފިލަން" މަރީ އޭނާގެ ތަޖުރިބާ ހިއްސާކުރިއެވެ. އޭރު މަރީގެ ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ އެހާވެސް ބޮޑެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއީ ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ ކަމެއް އޭރަކު އޭނައަކަށްވެސް ނޭގެއެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި މަރީއަށް ދިމާވި ކަމެއް ނޫނެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ސޯޝަލް އެންޒައިޓީއަކީ މީހުންގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި 12 ޕަސެންޓް މީހުންނަށް ދިމާވާ ކަމެކެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ޗިޗެސްޓާއިން ހެދި ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޔުނިވާސިޓީ ދަރިވަރުންގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ދަރިވަރުން ކިޔަވަމުންދާ އިރު އިޖުތިމާއީ ކަންބޮޑުވުމާ ކުރިމަތިލާންޖެހެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ދަށް ގްރޭޑްތައް ލިބުމާއި، ގުޅުންތައް ހީނަރުވުމާ އެކަހެރިވުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
އިޖުތިމާއީ ހާސްކަމަކީ ހަމައެކަނި ކުޑަކޮށް ހާސްވުން ނުވަތަ ލަދުގަތުމަށްވުރެ ބޮޑު ކަމެކެވެ. ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ ނުވަތަ ސޯޝަލް ފޯބިއާ އަކީ މީގެ ސަބަބުން އާ މީހުންނާ ބައްދަލުވާއިރު ނުވަތަ އެހެން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ވާހަކަދައްކާއިރު، އެހެން މީހުންނަށް ނޭދެވޭ ގޮތަކަށް ނިޔާކަނޑައަޅާފާނެތީ އިންތިހާއަށް ހާސްވުން އެކުލެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ވަރަށް ނުރައްކާ ހާލަތަށްވެސް ހިނގައިދާނެ ކަމަކެވެ. އަދި މިއީ ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާ ކަމެކެވެ. ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ ގެ ސަބަބުން ދުވަހުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަކާތްތަކަށާ، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އިތުބާރަށާ، ގުޅުންތަކަށާ، ވަޒީފާ ނުވަތަ ސްކޫލް ދިރިއުޅުމަށް އަސަރުކުރުވައެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކާމެދު ވިސްނާލުމުންވެސް ހާސްކަން އިހްސާސްވެ، އެކަންކަމުން މުޅިން ދުރުހެލިވެވިދާނެއެވެ.
އިޖުތިމާއީ ހާސްކަމުގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ދިގުމުއްދަތަކަށް ފެނިގެން ހިނގައިދާނެ އަލާމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އެހެން މީހުން ތިބާއާ މެދު ފާޑުކިޔާފާނެތީ ނުވަތަ ނިޔާކަނޑައަޅާފާނެތީ އަމިއްލައަށް އިސްވެ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެ ހިޔާލާއި މަޝްވަރާދޭން ޖެހިލުންވެއެވެެ. އަދި ތިބާ ހާސްވެފައިވާކަން އެހެން މީހުންނަށް ފާހަގަކުރެވިދާނެތީ އެކަންތައް ފޮރުވުމަށް މާ ބޮޑަށް މަސައްކަތްކުރެވި ދާހިތްލާ، މޫނު ރަތްވުން، ނުވަތަ އަޑު ތުރުތުރުއެޅުން ފަދަ ކަންކަން މެދުވެރިވެދެއެވެ.
އެމީހުން ތިބާއާމެދު ނޭދެވޭ ގޮތަކަށް ވިސްނަފާނެތީ ކަންބޮޑުވެ އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތަކީ މީހުންނާއި ވަކިން އުޅުންކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. އަދި އާ ގުޅުންތަކަށް ފުރުސަތު ދީ އާމީހުންނާ މުއާމަލާތްކުރުމަށް ނުވަތަ ވާހަކަދެއްކުމަށް އިންތިހާއަށް ބިރުގަތުމާ، ބައްދަލުވުންތަކުގައި މީހުންގެ ސަމާލުކަން ލިބޭ މީހާއަށްވުމުން ދުރުހެލިވުމަށް އަމިއްލަ ނަފްސާއި ހަނގުރާމަކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި ތިބާގެ އަމަލުތައް 'އެނަލައިޒް' ކޮށް، މުއާމަލާތްތަކުގައި ހުރި ކުށްތަކާ، އުނިކަންކަން އަމިއްލައަށް ހޯދުމަށް ވަގުތު ހޭދަކުރެވެއެވެ.
މާރީ އޭނާގެ ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ ސިފަކުރަނީ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައިވާ އިހުސާސެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އާ މީހުންނާ ވާހަކަދައްކާއިރު މޫނަށް ހޫނު އަރައި، އަތަށް ގޮތްތަކެއް ވާން ފަށައެވެ. "އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑާ ވަކިވަމުންދާހެން އިހުސާސްވޭ. ބަސްތައް އަމުނާނެ ގޮތްވެސް ހަނދާން ނެތޭ. އަބަދުވެސް އިހުސާސްވަނީ މީހުންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގޯސް ކަމެއް ކުރެވިއްޖެ ކަމަށް. އެއްވެސް ކަމަކާ ނުލާ މުޅި މީހާ ލަދުވެތިކަމުގެ ތެރެއަށް ގެނބިގެންދޭ. އަހަރެންގެ ކިބައިގައި އުނިކަމެއް ހުރީކަމަށް އަބަދުވެސް ވިސްނުން" މަރީ ބުންޏެވެ.
ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ އެލަޔަންސް ޔޫކޭގެ ޗެއާ ނީލް ގްރީނިން ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ސޯޝަލް އެންޒައިޓީ ހުންނަ މީހުންގެ ކިބައިން ފެންނަ އާންމު ސިފައެކެވެ. އެމީހުން ހީކުރަނީ އެއީ އެމީހުންގެ މިޒާޖުގައި ހުރި އުނިކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހީތެރިކަން ހޯދޭނެ ފަރުވާ ކުރެވޭ ފަދަ ހާލަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުމުގެ ބަދަލުގައި އެމީހުން އެކަން އަމިއްލައަށް އެތެރެއަށް ހިންދާލައެވެ. އެއީ ރަނގަޅުކުރެވޭނެ ކަމެއްކަން ގަބޫލުކުރަން ޖެހިލުންވެއެވެ.
މިއީ ވަކި ޖިންސަކަށް، ވަކި އުމުރަކަށް އަދި ވަކި މީހަކަށް ދިމާވާކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމުކު ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ މުހިންމު ކަމަކީ އާ މީހުންނާ ބައްދަލުވާއިރު، އާ ހާލަތްތަކުގައި ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އިންޓަވިއުއަކަށް ދާއިރު ކުޑަކޮށް ލަދުގަތުން ނުވަތަ ކަންބޮޑުވުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. ކޮގްނިޓިވް ބިހޭވިއަރަލް ތެރަޕީ މިއީ ނުބައިކޮށް ނުވަތަ ނޭދެވޭ ގޮތްގޮތަށް ވިސްނޭ ވިސްނުންތައް ބަދަލުކޮށް، އިޖުތިމާއީ ކަންކަމުގައި ދިމާވާ ކަންތައްތަކަށް އަމަލުކުރާ ގޮތް ރަނގަޅުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ވާހަކަދައްކައިގެން ދެވޭ ތެރަޕީއެކެވެ. އެކްސްޕޯޝަ ބޭސްޑް ތެރަޕީއަކީ ޖެހިލުންވާ ނުވަތަ ބިރުގަންނަ އިޖުތިމާއީ މަޝްރަހުތަކާ ފިޔަވަޅަކުން ފިޔަވަޅެއް ކުރިމަތިލައިގެން، ދިގު މުއްދަތަކަށް އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުކުރުމަށް ދެވޭ ފަރުވާއެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން ކެފެއިން އަދި ނިކޮޓިން ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުކުރާށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތްބިރުގަތުމުގެ އަލާމާތްތައް އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެއެވެ. ނިދި މަދުވުމުގެ ސަބަބުން އެންޒައިޓީ ގޯސްވިޔަނުދިނުމަށްޓަކާ، އަރާމުކޮށް ނިދާލެވޭނެ ދުވަހުގެ ތާވަލެއް އެކުލަވާލާށެވެ. ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރަން އާންމު މިޒާޖު ރަނގަޅުކޮށް، ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ޖިސްމާނީ ހަރަކާތްތަކެއްގައި ބައިވެރިވާށެވެ.
