ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ ނަފްސާނީ ބަލިކަމުގެ އަލާމާތްތައް ފިލައިދިއުމަށްފަހު، އެ ބަލި އަލުން ތަކުރާރުވުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމުގައި އެންމެ ނަތީޖާ ރަނގަޅު ބޭހަކީ އެސްސިޓަލޯޕްރާމް ކަމަށް ދަ ލެންސެޓް ސައިކޭޓްރީގެ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ބީބީސީގެ ޑިޖިޓަލް ހެލްތު އެޑިޓަރު މިޝެލް ރޮބަޓްސް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ނަތީޖާ ފެނިފައިވަނީ ޑިޕްރެޝަންގެ އަލާމާތްތަކުން ބަލިމީހުން ސަލާމަތްކޮށްދީ އެ ހާލަތުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އެކި ބޭސްތަކުން ކުރާ އަސަރު ދެނެގަތުމަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ ފުޅާ ދިރާސާއަކުންނެވެ.
ދަ ލެންސެޓް ސައިކޭޓްރީގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި އާ ދިރާސާގައި، އެއް އަހަރާ ހަމައަށް އެކި ބާވަތުގެ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރުމަށް ދީފައިވާ ގާތްގަނޑަކަށް 10،000 މީހުންގެ މައުލޫމާތު ވަނީ ދިރާސާކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ޑިޕްރެޝަންގެ ބާރަ ވަރަކަށް ބޭހަށްވުރެ ގިނަ ބޭހުގެ އަސަރު އަޅައިބަލައި، މީގެ ކުރިން ހަދާފައިވާ އެކި ދިރާސާތަކުގެ ނަތީޖާތައްވެސް ވަނީ މުރާޖައާކޮށްފައެވެ.
އެކި ބޭސްތަކުގެ ނަތީޖާއާއި މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް
މި ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި، ބަލި އަލުން ތަކުރާރުވުން ހުއްޓުވުމުގައި އެސްސިޓަލޯޕްރާމަށްފަހު ދެން އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ފެނިފައިވަނީ އެގޯމެލަޓީން (އެޓިޕިކަލް އެންޓިޑިޕްރެސަންޓެއް) އަދި ޑުލޮކްސެޓީން (ސެލެކްޓިވް ނޯއެޑްރެނަލިން ރީއަޕްޓޭކް އިންހިބިޓާ ނުވަތަ އެސްއެންއާރުއައި ބޭހެއް) އިންނެވެ. އާންމުކޮށް ގިނަ ބަޔަކު ދަންނަ ފްލޫއޮކްސެޓީން ނުވަތަ ޕްރޮޒެކް ހިމެނިފައިވަނީ މި ދެ ބޭހަށްވުރެ ކުޑަތަންކޮޅެއް ފަހަތުގައެވެ.
ސިއްހީ ގިނަ މިންގަނޑުތަކުން ލަފާދޭ ގޮތުގައި، ޑިޕްރެޝަނަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ އިހުތިޔާރުކުރާ ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސެލެކްޓިވް ސެރޮޓޯނިން ރީއަޕްޓޭކް އިންހިބިޓާ (އެސްއެސްއާރުއައި) ގިންތީގެ ބޭސްތަކެވެ. އެސްސިޓަލޯޕްރާމާއި ސާޓްރަލީން އަދި ފްލޫއޮކްސެޓީން (ޕްރޮޒެކް) ހިމެނޭ މި ގިންތީގެ ބޭސްތަކުން މަސައްކަތްކުރަނީ އިންސާނާގެ މިޒާޖާއި އިހުސާސްތަކާ ގުޅިފައިވާ ސެރޮޓޯނިން މާއްދާ އިތުރުކޮށްދީގެންނެވެ.
ދަ ލެންސެޓް ސައިކޭޓްރީގެ ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި، ޕްރޮޒެކް (ފްލޫއޮކްސެޓީން) އާ އަޅައިބަލާއިރު އެސްސިޓަލޯޕްރާމް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ރަނގަޅުވެ، އެ ހާލަތުގައި ދެމިތިބުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އަދި އެ މީހުން ފަރުވާ މެދުކަނޑާލުމުގެ ނުވަތަ ބޭސް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ ފުރުސަތުވެސް ކުޑައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސާޓްރަލީން ހިމެނޭ ގޮތަށް ދިރާސާކުރި އެހެން ބޭސްތަކުން ޕްރޮޒެކަށްވުރެ ވަކި ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި ބޭސްތަކުގެ މެދުގައި ފެނުނު ތަފާތުތަކަކީ ކުދި ތަފާތުތަކެކެވެ.
ބޭސް ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މާހިރުންގެ އިރުޝާދު
މި ހޯދުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން މާހިރުން ބާރުއަޅުއްވާ ގޮތުގައި، މީގެ މާނައަކީ ޑިޕްރެޝަންގެ ބޮޑު ތަކުލީފެއް އުފުލަމުންދާ ކޮންމެ މީހަކު މިހާރު ބޭނުންކުރާ ބޭސް ދޫކޮށް އެސްސިޓަލޯޕްރާމަށް ބަދަލުވުމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެހެން ބޭސްތަކަކީ ފައިދާއެއް ނެތް ބޭސްތަކެއް ކަމަށް ބެލުމެއްވެސް ނޫނެވެ. މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ހުރިހާ ބޭހަކީވެސް މަސައްކަތްކުރާ ބޭސްތަކެއް ކަމަށްވާއިރު، ކޮންމެ ބޭހެއްގައިވެސް އޭގެ ފައިދާއާއި ގެއްލުން ނުވަތަ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ހުރެއެވެ. އަދި މިކަމުގައި އިތުރު މައުލޫމާތު ހޯދުމަށްޓަކައި މިއަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތުގެ ދިރާސާތައް އަދިވެސް ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، އެމީހަކަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއެއް ކަނޑައެޅުމަށް ބަލިމީހުން އެ މީހުންގެ ޑޮކްޓަރުންނާ މަޝްވަރާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ.
މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ނެދަލޭންޑްސްގެ ރެޑްބައުޑް ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު އެރިކް ރޫހޭ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އެންމެ ގުޅޭ ބޭހެއް ތަފާތުވެދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޑޮކްޓަރުންނާއި ބަލިމީހުން ގުޅިގެން ފަރުވާގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި މި ދިރާސާއިން އެހީތެރިކަން ލިބޭނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޑިޕްރެޝަންގެ ބޭހެއް ފަށާނަމަ، ހަމައެކަނި ބަލިން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ބޭހަކަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ރަނގަޅުވުމަށްފަހުވެސް އެ ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ދަމަހައްޓައިދޭނެ ބޭހެއް އިހުތިޔާރުކުރުމަށް އޭނާ އިރުޝާދުދެއްވިއެވެ.
އިމްޕީރިއަލް ކޮލެޖް ލަންޑަންގެ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޑރ. ސަމީރު ޖައުހަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ދިރާސާއިން ބޭނުންތެރި މައުލޫމާތުތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، ވަކި ބަލިމީހަކަށް އެންމެ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތްކުރާނީ ކޮން ބޭހެއްކަން މިއިން ބުނެއެއް ނުދެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިހާރު ބޭނުންކުރަމުންދާ ބޭހުން ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ފެންނަމުންދާ މީހަކު، މި ދިރާސާގެ ނަތީޖާއަށް ބަލައި ފަރުވާ ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތް ކަމަށް ދެކެވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރޯޔަލް ކޮލެޖް އޮފް ސައިކޭޓްރިސްޓްސްގެ ޕްރޮފެސަރު އެލަން ޔަންގް ވިދާޅުވީ، ދިގު މުއްދަތުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު ބައެއް ބޭސްތަކުން ކުޑަ ކުރިއެރުމެއް ފެނުނު ނަމަވެސް، އެ ތަފާތުތަކަކީ ކުދި ތަފާތުތަކެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ފަރުވާއެއް ކަނޑައެޅުމުގައި، ބޭހުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި، ކުރިން ބޭހަށް އިޖާބަދީފައިވާ ގޮތާއި، ބަލިމީހާ ބޭނުންވާ ގޮތް ފަދަ ފަރުދީ ކަންކަމަށްވުރެ މި ތަފާތުތަކަށް އިސްކަންދެވޭނެ ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ފަރުވާ ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތާއި އިތުރު އެހީތެރިކަން
ސިއްހީ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ކޮންމެ ހަ މީހަކުން އެކަކަށް ޑިޕްރެޝަން ކުރިމަތިވެއެވެ. ޑިޕްރެޝަން މެދުވެރިވާ ގިނަ ސަބަބުތަކެއް ހުންނައިރު، ބޭސް ބޭނުންކުރުމާއި ވާހަކަދައްކައިގެން ދޭ ފަރުވާ (ޓޯކިން ތެރަޕީ) ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކި ގޮތްގޮތުން މި ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރެވެއެވެ. ރަނގަޅު ފަރުވާއާއި އެހީތެރިކަމާއެކު ބަލިން ރަނގަޅުވެވުނު ނަމަވެސް، ބައެއް މީހުންނަށް މި ބަލި އަލުން ތަކުރާރުވެއެވެ. އެކަން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ޑިޕްރެޝަންގެ އަލާމާތްތައް ފިލައިދިއުމަށްފަހުވެސް މަދުވެގެން ހަ މަސްދުވަސް ވަންދެން ބޭސް ކުރިއަށްގެންދިއުމަށާއި، އެއަށްފަހު ލަސްލަހުން ބޭސް މަދުކުރަމުން ގޮސް ހުއްޓާލުމަށް ޑޮކްޓަރުން މިހާރުވެސް ލަފާދެއްވައެވެ.
އެހެން ހުރިހާ ބޭސްތަކެކޭ އެއްފަދައިން، އެސްސިޓަލޯޕްރާމް ބޭނުންކުރުމުންވެސް ބައެއް މީހުންނަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ނިދުމުގެ މައްސަލަތަކާއި، ބަނޑުހިކުމާއި، ބަރުދަން އިތުރުވުން ހިމެނޭއިރު، މިއީ އެންމެންނަށް ދިމާވާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ނޭޝަނަލް ހެލްތު ސާވިސް (އެންއެޗްއެސް) އިން ބުނާ ގޮތުގައި، އެސްސިޓަލޯޕްރާމް ނުވަތަ އެފަދަ އެހެން އެސްއެސްއާރުއައި ބޭހަކުން ނަތީޖާ ނުފެންނަނަމަ ނުވަތަ އެ ބޭހެއް ބަލިމީހާއާ ނުގުޅޭނަމަ، އެސްއެންއާރުއައި ފަދަ އެހެން ބާވަތެއްގެ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވައިފާނެއެވެ.
މިހާރު އާންމުކޮށް ޑޮކްޓަރުން ލިޔެދޭ މިންވަރު މަދުވެފައިވާ ކުރީގެ ޓްރައިސައިކްލިކް އެންޓިޑިޕްރެސަންޓް ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި އެމިޓްރިޕްޓައިލިން ހިމެނެއެވެ. ނަފްސާނީ ސިއްހަތަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ މައިންޑްއިން ބުނާ ގޮތުގައި، ޑިޕްރެޝަންގެ ބޭސްތަކުން ލިބޭނެ ފައިދާތަކާއި ކުރިމަތިވެދާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ އިތުރުން، ޓޯކިން ތެރަޕީއާއި މައިންޑްފުލްނަސް ފަދަ އެހެނިހެން އެހީތެރިކަމާ ގުޅޭ ސާފު މައުލޫމާތު އާންމުންނަށް ލިބެންޖެހެއެވެ. އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ، އެމީހަކަށް އެންމެ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރުވާއެއް ފެނުމުގެ ކުރިން އެކަކު އެއް ބޭހަށްވުރެ ގިނަ ބޭސް ތަޖުރިބާކުރަންޖެހުމަކީ އާންމު ކަމެއް ކަމަށާއި، ވަގުތާއެކު އެމީހަކަށް ގުޅޭ ފަރުވާ ބަދަލުވުމަކީވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެކި ބޭސްތައް އަޅައިބެލުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މައުލޫމާތު މައިންޑްގެ ވެބްސައިޓުގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.
