އިންޑިއާގެ ނިއުދިއްލީގައި ބަންގްލަދޭޝްގެ ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝައިހް ހަސީނާ ދާދިފަހުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމަކާ ގުޅިގެން ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމާ ހެދި، ބަންގްލަދޭޝްގެ ބޮޑުވަޒީރު ތާރިގު ރަހްމާން އިންޑިއާއަށް ކުރައްވަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް ދަތުރުފުޅު މަޑުޖައްސާލައިފިއެވެ.
އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އަންނަ މަހު އިންޑިއާގައި ބާއްވާ ބްރިކްސް ސަމިޓުގެ ކުރިން އިންޑިއާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް ނިއުދިއްލީން ވަނީ ބޮޑުވަޒީރު ރަހްމާނަށް ދައުވަތު އަރުވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އޮގަސްޓު 5 ވަނަ ދުވަހު ހަސީނާ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގެ ސަބަބުން މާހައުލު ގޯސްވެފައިވާ ކަމަށާއި، ދަތުރުފުޅަށް އެކަށީގެންވާ މާހައުލެއް ގާއިމުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ބަންގްލަދޭޝްގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނި ގޮތުގައި، މި ދަތުރުފުޅާ ގުޅޭގޮތުން ދެ ގައުމުގެ އޮފިޝަލުން މަޝްވަރާކުރަމުންދާތާ އެތައް ހަފުތާއެއް ވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާތަނަށް ވަކި ގޮތެއް ނިމިފައެއް ނުވެއެވެ. އިންޑިއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާނު ރަންދީރް ޖައިސްވާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަހްމާންގެ ދަތުރުފުޅާ ގުޅޭގޮތުން މިވަގުތު ވަކި އެއްޗެއް ވިދާޅުވާކަށް ނެތެވެ.
2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހު ދަރިވަރުން އިސްވެ ފެށި މުޒާހަރާތަކާ ގުޅިގެން ހަސީނާ ގައުމުން ފިއްލަވައިގެން އިންޑިއާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހީނަރުވެފައެވެ. އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތް ރަހްމާން ގެންދަވަނީ އިންޑިއާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ރަނގަޅުކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވަމުންނެވެ. ރަހްމާނަކީ ހަސީނާގެ އެންމެ ބޮޑު ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ ކަމަށްވާ މަރުހޫމް ހާލިދާ ޒިޔާގެ ދަރިކަލުންނެވެ.
އިންޑިއާއިން ބަންގްލަދޭޝްއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު ދިނޭޝް ޓްރިވެދީ ދާދިފަހުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިންޑިއާއިން އެދެނީ މާޒީ ހަނދާންނައްތާލުމަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މާޒީގެ ހިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހައްލުކޮށް، ކުރިއަށް ދިއުމަށް އޭނާ ވަނީ ބަންގްލަދޭޝް ސަރުކާރަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އަދި ބޮޑުވަޒީރު ރަހްމާންގެ ދަތުރުފުޅަކީ ހަނދާނުން ފޮހެވިގެން ނުދާނެ ފަދަ ދަތުރުފުޅަކަށް ހެއްދެވުމަށް އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީ ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށްވެސް ޓްރިވެދީ ވިދާޅުވިއެވެ.
ނަމަވެސް، ހަސީނާގެ ވެރިކަން ވެއްޓުނުތާ ދެ އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް ނިއުދިއްލީގެ ފޮރިން ކޮރެސްޕޮންޑެންޓްސް ކްލަބްގައި ހަސީނާ ވާހަކަދެއްކެވުމުން ބަންގްލަދޭޝްއިން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގައި ހަސީނާ ވަނީ އެނބުރި ގައުމަށް ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އިންޑިއާއިން ބުނެފައިވަނީ އެ ހަރަކާތާ އިންޑިއާ ސަރުކާރާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ބޮޑުވަޒީރު ރަހްމާންގެ ހާރިޖީ މުޝީރު ހުމާޔޫން ކަބީރު ބަންގްލަދޭޝްގެ ނޫސް އޭޖެންސީއަކަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބޮޑުވަޒީރު އިންޑިއާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް އަވަސްއަރުވާލައިގެން އުޅޭކަށް ޑާކާއިން ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އަދި އިންޑިއާއިން ބަންގްލަދޭޝްގެ އާ ސަރުކާރާއެކު ބާއްވަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަހަލަ ގުޅުމެއްތޯ ބަލަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ކަބީރު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 1،500 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ފުރާނަ ގުރުބާންވި ޖުލައި މަހުގެ އުތުރިއެރުމުގެ ހަގީގަތް އަވައްޓެރި ގައުމުން ރަނގަޅަށް ދެނެގަންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްއިން ވަނީ ހަސީނާ އަނބުރާ ފޮނުވައިދިނުމަށް އިންޑިއާގައި އެދިފައެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހު ބަންގްލަދޭޝްގެ ކޯޓަކުން ވަނީ ހަސީނާގެ މައްޗަށް ގައިރު ހާޒިރުގައި މަރުގެ ހުކުމެއް އިއްވާފައެވެ. އޮގަސްޓު 16 ވަނަ ދުވަހު ބަންގްލަދޭޝްގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން 'އެކްސް' ގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ހަސީނާއާއި ފިލައިގެން އުޅޭ އެހެން ކުށްވެރިން އަނބުރާ ފޮނުވައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ހުށަހެޅުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް އިންޑިއާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ގޮވާލާ ކަމަށެވެ.
އިންޑިއާއިން ބުނެފައިވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކުގެ މަތިން ހަސީނާ އަނބުރާ ފޮނުވައިދިނުމުގެ މައްސަލައާމެދު ގޮތެއް ނިންމާނެ ކަމަށެވެ. ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމުގެ މުއާހަދާއެއް އޮތް ނަމަވެސް، ސިޔާސީ މައްސަލަތަކުގައި އެ މުއާހަދާއަށް އަމަލުނުކުރުމުގެ އިސްތިސްނާއެއް އޮވެއެވެ. ބައެއް މާހިރުންނާ ހަވާލާދީ އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އިންޑިއާއިން މި މައްސަލަ ބޭނުންކުރަނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އިންޑިއާގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު ސުބްރަމާނިއަމް ޖައިޝަންކަރް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ބިނާވާންވާނީ ދެ ފަރާތުގެ މަސްލަހަތު ހިމެނޭ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. އަދި އިންޑިއާއިން ބަންގްލަދޭޝްގެ މަސްލަހަތުތަކަށް އިހުތިރާމުކުރާ ފަދައިން، ބަންގްލަދޭޝްއިންވެސް އެގޮތަށް އަމަލުކުރާނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރައްވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑާކާގެ ޖަހާންގީރްނަގަރް ޔުނިވާސިޓީގެ އެސިސްޓެންޓް ޕްރޮފެސަރު ޝަކީލް އަހުމަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައްޔިތުން ބޭނުންވަނީ އިންޑިއާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުމަކީ އަމިއްލަ ގަދަރާއި ދެ ފަރާތުގެ މަސްލަހަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ގުޅުމަކަށް ވުމަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ހަސީނާގެ ވެރިކަމުގައި އިންޑިއާއަށް ދީފައި އޮތް ފުރިހަމަ އިހުތިޔާރު މިހާރު ނޯންނާނެއެވެ. އަދި ރަހްމާންގެ ސަރުކާރުން ގެންދަނީ އެމެރިކާއާއި ޗައިނާ އަދި ޕާކިސްތާނާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިކުރަމުންނެވެ.
ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވެފައިވާ އެހެން ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި، 4،096 ކިލޯމީޓަރުގެ ދިގު ސަރަހައްދީ ރޮނގުގައި އިންޑިއާއިން ފެންސް ޖެހުމާއި، ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ކަމަށް ބުނެ ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައްޔިތުން ޑީޕޯޓުކުރުން ހިމެނެއެވެ. ބަންގްލަދޭޝްއިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އިންޑިއާއިން މީހުން ފޮނުވާލަނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް އުސޫލުތަކާ ހިލާފަށެވެ.
ނިއުދިއްލީގެ ޖަވާހަރްލާލް ނެހްރޫ ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު ސަންޖޭ ބަރްދްވާޖް އަލްޖަޒީރާއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަހްމާންގެ ދަތުރުފުޅު މަޑުޖައްސާލައްވައިގެން އުޅުއްވަނީ އާންމުންގެ ރުހުން ހޯއްދެވުމަށެވެ. އަދި ހަސީނާގެ މައްސަލައަކީ ސިޔާސީ ދައުވާތަކެއް ކަމަށް އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ހަސީނާގެ ވެރިކަމުގައި އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށްވެސް ވަނީ އަމާޒުކޮށްފައެވެ. ރަހްމާންގެ މައްޗަށް މަނީ ލޯންޑަރިންގ އާއި ހަސީނާ އަވަހާރަކޮށްލަން ރޭވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ގައިރު ހާޒިރުގައި ހުކުމް އިއްވުމާ ގުޅިގެން، އޭނާ ވަނީ 17 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ލަންޑަނުގައި އަރުވާލެވިގެން ދިރިއުޅުއްވާފައެވެ.
އިންޑިއާގެ އޯޕީ ޖިންދާލް ގްލޯބަލް ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު ސްރީރާދާ ދައްތާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި މަޝްވަރާކުރުން ފިޔަވައި އެހެން ގޮތެއް ނެތެވެ. އަވައްޓެރިންގެ ގޮތުގައި ތިބެ ގުޅުން ކަނޑާލުމުގެ އިހުތިޔާރެއް ނެތް ކަމަށާއި، ހަމައެކަނި ވަގުތު ފާއިތުވުމަކުން ގުޅުން ރަނގަޅު ނުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ބަންގްލަދޭޝްގެ އާ ސަރުކާރާއެކު ކުރިން އޮތް ފަދަ ގާތް ގުޅުމެއް ނޯވެދާނެ ކަމުގެ ހަގީގަތް އިންޑިއާއިން ގަބޫލުކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް ދައްތާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
