ވެނެޒުއޭލާއަށް އައި ބާރުގަދަ ދެ ބިންހެލުމާ ގުޅިގެން ވެއްޓިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުން މީހުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ މުހިންމު 72 ގަޑިއިރުގެ ވަގުތު ހަމަވަމުންދާއިރު، އާންމުން އަމިއްލަ އަތްތަކުން ކުނިބުނިތައް ނަގައި މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށައިފިއެވެ. ހަބަރުތައް ބުނާގޮތުން މިހާތަނަށް 1،430 މީހުން މަރުވެފައިވާކަން ކަށަވަރުވެފައި ވާއިރު، 51،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.
މިދިޔަ ބުދަ ދުވަހު ވެނެޒުއޭލާއަށް އައިސްފައިވަނީ ރިކްޓާ މިންގަނޑުން 7.2 އަދި 7.5 ގެ ބާރުމިނުގެ ދެ ބިންހެލުމެކެވެ. މި ބިންހެލުންތަކުގެ ސަބަބުން އެ ގައުމުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ލާ ގުއައިރާއަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތަށް ދަތިވާތީ، ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް އާންމުން ވަނުން ކޮންޓްރޯލް ކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދަށް ވަދެވޭނީ ހާއްސަ ހުއްދައެއް ލިބިގެން ކަމަށް އޮފިޝަލުން ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް، އެ ހުއްދަ ދޫކުރާނެ އުސޫލެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ސަރުކާރުގެ މީހުން ސަލާމަތްކުރާ ޓީމުތައް މަދުވުމުގެ ސަބަބުން، އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުންވި ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން ވަނީ ގޮތްހުސްވެފައެވެ. އެހީދޭ ޖަމާއަތްތަކުން އިންޒާރުދީފައިވާ ގޮތުގައި، އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައި ތާށިވެފައިވާ މީހުން ދިރިތިއްބާ ސަލާމަތްކުރުމަށް ލިބޭ 72 ގަޑިއިރުގެ މުހިންމު ވަގުތުކޮޅު ދަނީ ހަލުވިކަމާއެކު ހަމަވަމުންނެވެ. ސަރުކާރުން ވަރުގަދަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ދައްކަން މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުންވި ސަރަހައްދުތަކުގައި ސަރުކާރުގެ ޓީމުތައް ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރު މަދުކަމަށް އާންމުން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ.
ވެނެޒުއޭލާގެ ނޭޝަނަލް އެސެމްބްލީގެ ރައީސް ޖޯޖް ރޮޑްރިގޭޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސަލާމަތްކުރެވޭ ކޮންމެ މީހަކީ މުއުޖިޒާތެކެވެ. އަދި މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގެ ބޮޑުމިނާ ގުޅޭ އެއްވެސް ކަމެއް ސިއްރު ނުކުރައްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ލާ ގުއައިރާގައި ސަލާމަތްވި މީހުންނަށް ކާބޯތަކެއްޗާއި ފެން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.
ވެނެޒުއޭލާގެ ވަގުތީ ރައީސް ޑެލްސީ ރޮޑްރިގޭޒް ވިދާޅުވީ، މީހުން ދިރިތިއްބާ ސަލާމަތްކުރުމަށް ލިބިފައިވާ މި ނާޒުކު ވަގުތުކޮޅުގައި ސަރުކާރުން ފުރިހަމަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިންނާއި އިންސާނީ އެހީތެރިކަން އެ ގައުމަށް އައުމަށް އޭނާ ވަނީ މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. ލާ ގުއައިރާ ސަރަހައްދު މިހާރު އަސްކަރީ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވާ ކަމަށާއި، އިތުރު އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށް ޑެލްސީ ރޮޑްރިގޭޒް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، އާންމުން ބުނަމުންދަނީ އެއީ ބޭނުންވާ މިންވަރާ އަޅައި ބަލާއިރު ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެއް ކަމަށެވެ.
ހުކުރު ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހާ ހަމައަށް ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތަށް ބަލާއިރު، 3،300 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. އަދި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މިހާތަނަށް 243 މީހުން ވަނީ ސަލާމަތްކުރެވިފައެވެ. މިނިވަން ޑިޖިޓަލް ޑޭޓާބޭސްތަކުގައި އާންމުން ރިޕޯޓު ކުރަމުންދާ ގޮތުން، ގެއްލިފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ދިހަހާހުން ގުނާލެވެއެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ތެރޭގައި މުވާސަލާތީ ހިދުމަތް ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ގުޅުން ކެނޑިފައިވާ މީހުން ހިމެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށާއި، ބައެއް ނަންތައް ތަކުރާރުވުމަކީވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ ހިޖުރަކުރާ މީހުންނާ ބެހޭ ޖަމިއްޔާ (އިންޓަނޭޝަނަލް އޯގަނައިޒޭޝަން ފޯ މައިގްރޭޝަން - އައިއޯއެމް) އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، މި ކާރިސާގެ އަސަރު 6.76 މިލިއަން މީހުންނަށް ކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދެ މިލިއަން މީހުންނަކީ ހަމައެކަނި ވެރިރަށް ކަރާކަސްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނެވެ. އައިއޯއެމްގެ ޑިރެކްޓާ-ޖެނެރަލް އޭމީ ޕޯޕް ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވީ، ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމަށް މީހުން އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ބަދަލުވާ މިންވަރު އިތުރުވާނެކަން މިހާރުވެސް ސާފުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް އުނދަގޫ ދުވަސްތަކާއި މަސްތަކުގައި ވެނެޒުއޭލާގެ ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުން މުހިންމު ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އދ. ގެ ތަރައްގީއާ ބެހޭ ޕްރޮގްރާމް (ޔޫއެންޑީޕީ) އިން ހޮނިހިރު ދުވަހު ލަފާކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބިންހެލުންތަކުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ސީދާ މާއްދީ ގެއްލުމުގެ އަގު 4.7 ބިލިއަނާއި 8.7 ބިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް އަރާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހޮނިހިރު ދުވަހު އަރާގުއާ ސްޓޭޓްގެ އައްސޭރިފަށަށް 4.8 މެގްނިޓިއުޑްގެ އިތުރު ބިންހެލުމެއް އައިސްފައިވާ ކަމަށް ޔޫރަޕިއަން-މެޑިޓަރޭނިއަން ސިސްމޮލޮޖިކަލް ސެންޓަރުން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް މި ހާދިސާގައި ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނު ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
އިންޓަނޭޝަނަލް ރެޑް ކްރޮސްގެ އެމެރިކާ ސަރަހައްދުގެ ރީޖަނަލް ޑިރެކްޓަރު ލޮއިސް ޕޭސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މީހުން އަދިވެސް ތިބީ އެމީހުންގެ ގެދޮރަށް އަނބުރާ ވަންނަން ބިރުންނެވެ. ވެނެޒުއޭލާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ހޮނިހިރު ދުވަހު ބުނެފައިވަނީ، މީހުން ހޯދުމާއި ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިވުމަށް ބޭރު ގައުމުތަކުގެ 1،600 މީހުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ޓީމުތައް އެ ގައުމަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ހޮނިހިރު ދުވަހު ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ސައިމަން ބޮލިވާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓްގެ ރަންވޭއަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތައް މަރާމާތުކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، މީގެ ސަބަބުން އެހީގެ ސާމާނު އެތެރެކުރުން އިތުރުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، އިންޓަނޭޝަނަލް ރެސްކިއު ކޮމިޓީ (އައިއާރްސީ) ގެ ވެނެޒުއޭލާ ޑިރެކްޓަރު ނިކޯލް ކާސްޓް އަލްޖަޒީރާއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ގޮސްފައިވަނީ އެންމެ ފަހުގެ ގަޑިއިރުތަކަށް ކަމަށެވެ. އަދި ވެނެޒުއޭލާއަކީ ކުރިންވެސް އިންސާނީ އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވެފައިވާ ގައުމެއް ކަމަށާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ޓީމުތައް އައި ނަމަވެސް އަދިވެސް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ގިނަ ބަޔަކު އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައި ތާށިވެފައި ތިބުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ވެރިރަށް ކަރާކަސްގައި އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުންވި އެއް ސަރަހައްދު ކަމަށްވާ ޗަކާއޯގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އަލްޖަޒީރާގެ ނޫސްވެރިޔާ ނޮރިސް ސޯޓޯ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދިރިތިއްބާ މީހުން ފެނުމުގެ އުންމީދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެފައެވެ. ބަރު މެޝިނަރީ ބޭނުންކޮށްގެން ކުނިބުނިތައް ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދިޔަ ނަމަވެސް، ސަލާމަތްކުރާ މީހުންނާ ހަވާލާދީ އޭނާ ބުނެފައިވަނީ މިހާރު މީހަކު ދިރިހުއްޓާ ފެނުމުގެ ފުރުސަތު ގާތްގަނޑަކަށް ސުމަކާ އެއްވަރު ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހާއްސަކޮށް ލާ ގުއައިރާ ސްޓޭޓްގައި މޯބައިލް އަދި އިންޓަނެޓްގެ ހިދުމަތް ކެނޑިފައިވުމުގެ ސަބަބުން، އާއިލާގެ މީހުން ހޯދުމަށް ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ ދަތިވެފައެވެ. އިންތިޒާމުތައް ދޯދިޔާވުމުގެ ސަބަބުން، ސަލާމަތްވި މީހުންނާއި ފެންނަ ހަށިގަނޑުތައް ގެންދާ ތަނެއްވެސް ނޭނގޭ ކަމަށް އާންމުން ދަނީ ޝަކުވާކުރަމުންނެވެ.
