މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، އެތައް ހާސް މޭލެއް ދުރުގައި އޮތް އިންޑިއާގެ މަގުމަތީގައި ވިއްކާ ހޫނު ސަމޯސާއާއި މީރުވަސްދުވާ ސަޔަށް މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެދާނެކަމަށް މީގެ ކުރިން އެކަކުވެސް ހީކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
އެމެރިކާއާއި އިޒްރޭލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފަށާފައިވާ ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ މައި ދޮރާށި ކަމުގައިވާ ހުރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ދަތުރުފަތުރަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް އެޅިފައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އިންޑިއާއަށް އެތެރެކުރާ އެލްޕީޖީ ގޭހުގެ ސަޕްލައިއަށް ބުރޫއަރައި، އެ ގައުމުގެ ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާއަތަށް ވަނީ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ. އިންޑިއާގެ މަގުމަތީ ކާބޯތަކެތީގެ ސަގާފަތަކީ އެތައް މިލިއަން ބައެއްގެ ދުވަހުގެ ކެއިންބުއިމާ ގުޅިފައިވާ ކަމަކަށް ވާއިރު، މި ކުއްލި ބަދަލާއެކު އާންމުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.
ގޭހުގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލުމާއި ސަޕްލައިގެ ދަތިކަން
އިންޑިއާއަކީ އެ ގައުމަށް ބޭނުންވާ އެލްޕީޖީ ގޭހުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 85 އިންސައްތަ މެދުއިރުމަތިން އެތެރެކުރާ ގައުމެކެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާޗް އަދި އެޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި ވިޔަފާރިތަކަށް ދޫކުރާ 19 ކިލޯގެ ގޭސްފުޅީގެ އަގު ވަނީ ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް އުފުލިފައެވެ. އެޕްރީލް މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު އެކަނިވެސް ގޭސްފުޅިއެއްގެ އަގުން 218 ރުޕީސް ވަނީ ބޮޑުކޮށްފައެވެ. މިއާއެކު، ދިއްލީ އަދި މުމްބާއީ ފަދަ ބޮޑެތި ސަހަރުތަކުގައި ކަޅު ބާޒާރުގައި ގޭސްފުޅިއެއްގެ އަގު 3،500 ރުޕީސްއަށް ވުރެ މައްޗަށް ވަނީ ގޮސްފައެވެ. ގޭސް ލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާ ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ވިޔަފާރިތަކަށް ގޭސް ދޫކުރުން މަދުކޮށް، އާންމު ގޭބިސީތަކަށް އިސްކަންދޭން ފަށާފައެވެ. މިއީ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ލުޔެއް ހޯދައިދިނުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅެއް ނަމަވެސް، ރެސްޓޯރެންޓުތަކާއި ކުދި ހޮޓާތަކަށް މިއީ އުފުލަންޖެހުނު ވަރަށް ބޮޑު ތަކުލީފެކެވެ.
ރަހަތަކަށް އައި ބަދަލާއި އިންޑަކްޝަން އުނދުން
އިންޑިއާގެ ކެއްކުމުގެ ސަގާފަތަކީ ގަދަ ހޫނާއި ބޮޑެތި އަލިފާންގަނޑުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ތެލުލާފައި ހުންނަ ކާބޯތަކެއްޗާއި، ތަންދޫރީގެ ބާވަތްތަކަށް އެ ހާއްސަ ރަހަ ގެނެސްދެނީ ގޭސް އުނދުންތަކުންނެވެ. ނަމަވެސް ގޭސް ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ރެސްޓޯރެންޓުތަކާއި މަގުމަތީ ހޮޓާ ތަކުން މިހާރު ބޭނުންކުރަނީ އިންޑަކްޝަން އުނދުނެވެ. ކަރަންޓުން މަސައްކަތްކުރާ މި އުނދުންތަކުން، ސަމޯސާ ފަދަ ތެލުލާ ބާވަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ގަދަ ހޫނެއް ނުލިބެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސަމޯސާގެ ބޭރު ފަށަލަ މަޑުވެ، އޭގެ އަސްލު ރަހަ ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ބޯޓުދެލި ބޭނުންކޮށްގެން ކައްކާ މީހުންނަށްވެސް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ބޯޓުދެލީގެ އަގުވެސް ކިލޯއަކުން 15 ރުޕީސްއަށް އުފުލިފައި ވާއިރު، މިއީ ކެއްކުމަށް ގިނަ ވަގުތު ނަގާ ކަމަކަށް ވާތީ، ގިނަ ބަޔަކަށް ހިދުމަތް ދިނުމަށް ވަނީ ދަތިވެފައެވެ.
ޖައިޕޫރުގައި ހުންނަ މަޝްހޫރު ގުލާބްޖީ ޗައިގެ ވެރިޔާ ޗެތަން ސިންގް އޭނާގެ ތަޖުރިބާ ހިއްސާކުރަމުން ބުންޏެވެ. “ގޭސް ލިބުމުގެ ދަތިކަމާ ހުރެ، އެންމެ މަޝްހޫރު ބަން ބަޓަރާއި ސަމޯސާ ވަނީ މެނޫއިން އުނިކުރަން މަޖުބޫރުވެފައި،” އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ. މީގެ އިތުރުން ސައި ކެއްކުމަށް ގެންނަންޖެހުނު ބަދަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އޭނާ ފާހަގަކުރީ، “މިހާރު ސައި ކައްކަނީ އިންޑަކްޝަން އުނދުނުގައި. އެކަމަކު އޭގެ އަސްލު ރަހައެއް ނުނިކުމޭ. ގޭސް އުނދުނުން ލިބޭ ހޫނާއި ރަހަ އެހެން އެއްޗަކުން ނުލިބޭނެ،” ކަމަށެވެ.
ހަމައެފަދައިން، ދިއްލީ އަދި މުމްބާއީގައި ހިންގާ ބެންނޭ ދޯސާގެ ބާނީ އަކިލް އައްޔަރުވެސް ވަނީ މި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. “އިޑްލީއާއި ތެލުލާ ބާވަތްތައް ތައްޔާރުކުރުން މިހާރު ވަނީ އިންޑަކްޝަނަށް ބަދަލުކޮށްފައި. ގޭހާ ނުލައި ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ ކަމެއް މި އަންނަނީ ކުރަމުން،” އޭނާ ބުންޏެވެ.
އޮންލައިން އޯޑަރުތަކާއި މެނޫތަކަށް އައި ބަދަލު
މި މައްސަލައިގެ އަސަރު ހަމައެކަނި މަގުމަތީ ހޮޓާތަކަކަށް ނޫނެވެ. ސްވިގީ އަދި ޒޮމޭޓޯ ފަދަ އޮންލައިންކޮށް ކާބޯތަކެތި ޑެލިވަރީކުރާ ކުންފުނިތަކުގެ ހިދުމަތްތަކަށްވެސް ވަނީ ބުރޫއަރާފައެވެ. ގިނަ ކްލައުޑް ކިޗަންތަކުންނާއި ރެސްޓޯރެންޓުތަކުން ވަނީ ގޭސް ބޭނުންކޮށްގެން ކައްކާ މައިގަނޑު ކެއުންތައް މެނޫއިން އުނިކޮށްފައެވެ. ނޭޝަނަލް ރެސްޓޯރެންޓް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް އިންޑިއާ (އެންއާރުއޭއައި) އިން ވަނީ ރެސްޓޯރެންޓުތަކަށް ހާއްސަ އިރުޝާދުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި، ރެސްޓޯރެންޓުތައް ހުޅުވާފައި ހުންނަ ވަގުތު މަދުކުރުމާއި، ގިނައިރު ކައްކަންޖެހޭ ބާވަތްތައް މެނޫއިން އުނިކުރުން ހިމެނެއެވެ. ޕަޓްނާ އަދި ހުބައްލީ ފަދަ ސަހަރުތަކުގައި ގިނަ ހޮޓާތަކުން ވަނީ މެނޫތައް ކުޑަކޮށް، ހަމައެކަނި ދެކުނު އިންޑިއާގެ ކެއުންތައް ފަދަ ގޭސް މަދުން ބޭނުންވާ ބާވަތްތައް ތައްޔާރުކުރަން ފަށާފައެވެ.
އާންމުންގެ ޖީބަށް ކުރާ ބާރު
ގޭހުގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސީދާ އަސަރު މިހާރު ވަނީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ޖީބާ ހަމައަށް ފޯރާފައެވެ. ލޯކަލްސާކަލްސް އިން ދާދި ފަހުން ހެދި ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މަގުމަތިން ކާބޯތަކެތި ގަންނަ މީހުންގެ ތެރެއިން 54 އިންސައްތަ މީހުންނަށް، ފާއިތުވި ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ތަކެތީގެ އަގު 25 އިންސައްތައަށް ބޮޑުވެފައިވާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މީގެ ކުރިން 10 ރުޕީސްއަށް ލިބުނު ސަމޯސާއެއް މިހާރު 15 ރުޕީސްއަށް ވިއްކަމުންދާއިރު، 5 ރުޕީސްގެ ސައިތަށީގެ އަގު ވަނީ 10 ރުޕީސްއަށް އުފުލިފައެވެ. ބައެއް ރެސްޓޯރެންޓުތަކުން މިހާރު ބިލަށް ގޭސް ސަރޗާޖުގެ ގޮތުގައި އިތުރު 15 ރުޕީސް ވެސް ނަގަން ވަނީ ފަށާފައެވެ. ދުވަހު މުސާރައަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނާއި ކިޔަވާ ކުދިންނަށް، މިއީ ދުވަހުގެ ހަރަދުތައް ދެކޮޅުޖެއްސުމަށް ކުރިމަތިވި ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
މި މައްސަލައަށް އަވަސް ހައްލެއް ނުލިބިއްޖެނަމަ، އިންޑިއާގެ އެތައް ހާސް ކުދި ވިޔަފާރިތަކެއް ބަނގުރޫޓުވުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. ބައެއް ވިޔަފާރިވެރިން ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ގޮތުން އަލުން ދަރު އުނދުނާއި ބޯޓުދެލި އުނދުނަށް ބަދަލުވަމުންދިޔަ ނަމަވެސް، މިއީ ގިނަ ވަގުތު ނަގާ އަދި ކާބޯތަކެތީގެ ފެންވަރަށް އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާގެ މަގުމަތީގެ ކާބޯތަކެތީގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތަށް މިވަނީ ބޮޑު ހީނަރުކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު މަސައްކަތް ނިންމާލުމަށްފަހު އާންމުން ބޯލާ ހޫނު ސައިތަށީގެ ރަހަ ބަދަލުވެ، ލުއި ކާނާއެއްގެ ގޮތުގައި ކާލާ ސަމޯސާގެ އަގު އަތުނުޖެހޭ ހިސާބަށް ދިއުމަކީ، ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދީ އޮއިވަރު އާންމު މީހާގެ ދިރިއުޅުމާ ގުޅިފައިވާ މިންވަރު ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
