ދައުލަތުގެ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ޓަކައި ވަގުތުން ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތަށް ދައުލަތުގެ ހަރުމުދާ ވިއްކާލުމަށް ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ގޮވާލައްވައިފިއެވެ.
ނަޝީދު މިކަމަށް ގޮވާލެއްވީ، ރަސްމާލޭގައި ވޯޓާފްރަންޓެއް ތަރައްގީކުރުމަށް ސަރުކާރުން ޔޫއޭއީގެ އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏާއެކު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުމާ ގުޅިގެން އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައެވެ.
އެގޮތުން ނަޝީދު ވަނީ ދައުލަތުގެ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ޕްރައިވެޓައިޒް ކުރުން ނުވަތަ ހަރުމުދާ ވިއްކުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއްކަމަށާއި، އަދި ރަސްމާލޭގައި ވޯޓާފްރަންޓެއް ތަރައްގީކުރުމަކީ ރަނގަޅު ހިޔާލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. ނަމަވެސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ މިވަގުތު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މާލީ ދަތިކަމުން އަރައިގަތުމާ މި މަޝްރޫއާ ކުޑަވެސް ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށާއި، އެ މަޝްރޫއުގެ ހުރިހާ ކަމެއް އެންމެ ރަނގަޅަށް ދިޔަކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެ ތަނުން ދައުލަތަށް އާމްދަނީއެއް ލިބެން މަދުވެގެން ދެ އަހަރު ދުވަސް ނަގާނެކަމަށެވެ.
އެއާއެކު ނަޝީދު ވަނީ މިވަގުތުން މިވަގުތަށް މާލީ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް ޓަކައި "ވަގުތުން ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތަކަށް" ދައުލަތުގެ ހަރުމުދަލެއް ވިއްކާލުން މުހިންމު ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
ސަރުކާރުން އީގަލް ހިލްސްއާއެކު ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ރަސްމާލޭގައި ތަރައްގީކުރާ "މޯލްޑިވްސް ވޯޓާފްރަންޓް އެންޑް މެރީނާ" މަޝްރޫއަކީ 12 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކަމަށް އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފައެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ހޮޓާތަކާއި، މެރީނާއަކާއި، ވިޔަފާރި ކުރާނެ ތަންތަނުގެ އިތުރުން ސިއްހީ އަދި ތައުލީމީ ހިދުމަތްދޭ މަރުކަޒުތައް ގާއިމުކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.
އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ މުއްތަލިބު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ވެސް ހިންގާ އެންމެ ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެވެ. އަދި މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ސީދާ އާމްދަނީ ލިބޭނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.
ރައީސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި ވެސް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ފިލުވުމަށާއި މާލީ ދަތިތަކަށް ހައްލު ހޯދުމުގެ ނަމުގައި ދައުލަތުގެ މުހިންމު ހަރުމުދާތަކާއި ކުންފުނިތަކުގެ ހިއްސާ ވަނީ ވިއްކާލާފައެވެ. އެގޮތުން 2010 ވަނަ އަހަރު ރައީސް ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ރާއްޖޭގެ މައި އެއާޕޯޓު (އޭރުގެ އިބްރާހިމް ނާސިރު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު) އިންޑިއާގެ ޖީއެމްއާރް ކުންފުންޏަށް 25 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ކުއްޔަށްދީ، ހިންގުން އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ. މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ސިޔާސީ ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކެއް އުފެދި، ފަހުން އައި ސަރުކާރުން އެ އެގްރީމެންޓް އުވާލުމުން ދައުލަތުން ބޮޑު ބަދަލެއް ދޭންޖެހުނެވެ.
މީގެއިތުރުން ރައީސް ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުގައި ވަނީ ދައުލަތުގެ އެންމެ ފައިދާވާ ކުންފުނި ކަމަށްވާ ދިރާގުގައި އޮތް ސަރުކާރުގެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް ވިއްކާލާ ދިރާގުގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ ދައުލަތުން ބޭރުކޮށްފައެވެ. ހަމައެއާއެކު ފެން ކުންފުނި (އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ) ފަދަ އާންމު ހިދުމަތްތައް ދޭ ކުންފުނިތަކުގެ ހިއްސާ ވެސް ވިއްކާލައިގެން ދައުލަތަށް ފައިސާ ހޯދުމުގެ ސިޔާސަތުތަކެއް ވަނީ ތަންފީޒުކޮށްފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު މިވަގުތު އޮތީ ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައިކަމަށްވާއިރު، ވޯލްޑް ބޭންކުން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ލަފާކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ރާއްޖޭގެ ޖުމްލަ ދަރަނި ވަނީ ޖީޑީޕީގެ 129.7 ޕަސެންޓަށް އަރާފައެވެ. އަދި މެދު ރާސްތާގައި މި އަދަދު 140 ޕަސެންޓަށް ވުރެ މައްޗަށް ދާނެ ކަމަށް ވެސް އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އިންޑިއާގެ ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިއާ (އެސްބީއައި) މެދުވެރިކޮށް ނަގާފައިވާ 150 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނުގެ އެންމެ ފަހު ބައި ކަމަށްވާ 50 މިލިއަން ޑޮލަރު މި މަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހު ދެއްކުމާ ގުޅިގެން، ރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ރިޒާވް ވަނީ 600 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން، އޮގަސްޓް މަސް ނިމުނުއިރު ރިޒާވްގައި ހުރީ 643.8 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.
ފިޗް ރޭޓިންގްސްއިން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއަހަރުގެ ފުރަތަމަ ހަ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެއިން 1.1 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބޭރުގެ ދަރަނި އަދާކުރަން ޖެހުނުއިރު، އަހަރުގެ ބާކީ އޮތް ބައިގައި އިތުރު 535 މިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކަން ޖެހެއެވެ. މި ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ މަގާމުތައް މަދުކުރުމާއި، ސަބްސިޑީތައް މުރާޖައާކުރުން ހިމެނޭ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
