“ކާބޯތަކެއްޗާއި ބޭސް ކަނޑާލިޔަސް، އަދި ލޮނުފެން ބޯން ޖެހުނަސް އަހަރެމެން މިތާ ތިބޭނަން.” މިއީ ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ނާބުލްސްގެ ދެކުނުން އޮންނަ ގުސްރާ އަވަށުގެ ރަސް އަލް-އައިން ސަރަހައްދުގައި އިޒްރޭލުގެ ވަޒަންވެރިން ހިސާރުކޮށްފައިވާ ގޭގައި ތާށިވެފައި ހުރި ގުސައްއި އަބޫ ރައިދާ، އަލްޖަޒީރާއަށް ކިޔައިދިން ގޮތެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި، ޝަހީދުންގެ ގޮތުގައި މެނުވީ އެ މީހުން އެ ގެއިން ނުނިކުންނާނެއެވެ. އަދި ކާބަފައިންގެ ބިން ދޫކޮށްލުމަކީ ކުރާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
އޮގަސްޓު 9 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން، ހަތިޔާރު އެޅި އިޒްރޭލުގެ ދިހަވަރަކަށް ވަޒަންވެރިން ވަނީ ފަލަސްތީނުގެ ތިން ގެއެއް ވަށާލައިފައެވެ. އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެ ގޭގޭގައި އަބޫ ރައިދާ އަދި ހަސަން އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ 15 މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހަތް އަހަރުން ދަށުގެ ދެ ކުދިންނާއި އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުކަން އޮންނަ މީހަކު ވެސް ހިމެނެއެވެ. ކަރަންޓާއި ފެން ކަނޑާލާފައިވާއިރު، ކާބޯތަކެތި ވެސް ދަނީ ހުސްވަމުންނެވެ. އދ. އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އެ އާއިލާތައް ތިބީ ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި އަސާސީ ބޭނުންތައް ނުފުއްދި، ފެނާއި ކަރަންޓުން ވަނީ މަހުރޫމުވެފައެވެ.
މި ހިސާރުގެ ތެރެއިން އިޒްރޭލު ސިފައިންގެ އަމަލުތައް ހުރި ގޮތް ވެސް ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. ބުރާސްފަތި ދުވަހު އިޒްރޭލު ސިފައިން ވަނީ އެތަނުން ދެ ގެއަކުން މީހުން ނެރެ، އެންމެން އެއް ގެއަކަށް ގަދަކަމުން ވައްދައިފައެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދަކީ އަސްކަރީ ބަންދު ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ދިޔަ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކްޓިވިސްޓުންނަށް ވެސް ވަނީ ހުރަސްއަޅައިފައެވެ. އާދީއްތަ ދުވަހު ޔުނިސެފްގެ އެހީގެ ގާފިލާއަކަށް ކާބޯތަކެތި ވެއްދުމުގެ ހުއްދަ ދިން ނަމަވެސް، ފެން އުފުލާ އުޅަނދެއް ސިފައިން ވަނީ އަނބުރާ ފޮނުވާލައިފައެވެ. ގުސްރާގެ މޭޔަރު އަބްދުލް އަޒީމް ވާދީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކަރަންޓާއި ފެން ގުޅައިދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރި މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒަންވެރިން ވަނީ ހަމަލާދީފައެވެ. އަދި އެ އާއިލާތަކާމެދު އަމަލުކުރަމުންދަނީ އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ އެއްވެސް ސިފައެއް ނެތި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ގާނޫނީ ބާރުތައް ފުލުހުންނަށް ބަދަލުކުރުން
ގުސްރާގައި ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކަކީ ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި އިޒްރޭލުން ހިންގަމުންދާ ބޮޑު މަޝްރޫއެއްގެ ކުޑަ މަންޒަރެއް ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ސިފައިންނަށް އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކަށްފަހު، އިޒްރޭލުގެ ދިފާއީ ވަޒީރު އިޒްރޭލް ކާޓްޒް ވަނީ، ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ މަދަނީ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބާރު އިޒްރޭލު ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރުމުގެ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލަން ސިފައިންނަށް އަންގައިފައެވެ. ކާޓްޒް ބުނި ގޮތުގައި، ސިފައިންގެ ދައުރަކީ ފަލަސްތީނުގެ ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމެވެ. ފަރުބަދަމަތީގައި އުޅޭ ޒުވާނުންގެ ފަހަތުން ދުވުމެއް ނޫނެވެ.
ފަލަސްތީނުގެ ސިޔާސީ އިސް ފަރާތްތަކާއި މާހިރުން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، މިއީ ހުޅަނގު އައްސޭރި ގާނޫނާ ހިލާފަށް އިޒްރޭލުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމަށް (އެނެކްސްކުރުމަށް) އަޅާ ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅެކެވެ. ފަލަސްތީނިއަން ނޭޝަނަލް އިނިޝިއޭޓިވްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް މުސްތަފާ ބަރްގޫތީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ވަޒަންވެރިންނަކީ ބިންތައް ފޭރިގަތުމުގެ އެންމެ އިސް ސަފުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މީހުންނެވެ. އަދި 1948 ވަނަ އަހަރު ޒަޔަނިސްޓު ޓެރަރިސްޓު ގޭންގުތަކުން ހިންގި އަމަލުތައް މިހާރު ވަޒަންވެރިން ތަކުރާރުކުރަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ސަލާމަތީ ކަންކަން އިޒްރޭލުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާ ބެހޭ ވަޒީރު އިޓަމާ ބެން-ގްވީރުގެ އަތްމައްޗަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ހުޅަނގު އައްސޭރި ވަޒަންވެރިންނާ ހަވާލުކުރުން ކަމަށް ބަރްގޫތީ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
ފޭރިގަތުމާއި ނަސްލީ ތަފާތުކުރުން
އިޒްރޭލުގެ ކަންކަން ދިރާސާކުރާ މުހައްނަދު މުސްތަފާ، އަލްޖަޒީރާއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، އަސްކަރީ ގާނޫނުގެ ބަދަލުގައި މަދަނީ ފުލުހުންނާ ބާރުތައް ހަވާލުކުރުމަކީ އިޒްރޭލުން ހުޅަނގު އައްސޭރި އެމީހުންގެ ބަޔަކަށް ހެދުން ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ސިފައިން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތަކުން ރެކުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ކުރިން އިޒްރޭލުގައި އަރަބިންގެ އެތައް ހާސް ގެއެއް ތަޅާލުމުގެ އިސްކޮށް ހުރި ބެން-ގްވީރުގެ އަމުރުގެ ދަށުން، ފުލުހުން ވަޒަންވެރިންނަށް އިތުރަށް އެހީތެރިވެ، ފަލަސްތީނު މީހުންނަށް ދޭ އަނިޔާތައް އިތުރުކުރާނެ ކަމަށް މުސްތަފާ އިންޒާރުދެއްވިއެވެ.
މި ބަދަލާ ގުޅިގެން ޕީއެލްއޯގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް ހުސައިން އައް-ޝައިހް ވިދާޅުވީ، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއްބަސްވުންތަކާ ހިލާފަށް، ހުޅަނގު އައްސޭރީގެ މައްޗަށް އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނާއި ސިޔާދަތު ހިންގުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށެވެ. ހަމާސް ޖަމާއަތުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މިއީ ވަޒަންވެރިންގެ ޖަރީމާތަކަށް އިތުރު ހިމާޔަތް ދިނުމަށް އަޅާ ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ.
އިޒްރޭލުގެ މައްސަލަތައް ދިރާސާކުރާ ނިހާދު އަބޫ ގޯޝް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ވަޒަންވެރިން މިހާރު ބަދަލުވެފައިވަނީ ދައުލަތުން ކުރަން ބޭނުންވާ ގޯސް ކަންތައްތައް ކޮށްދޭ ފެޝިސްޓު ހަތިޔާރުއެޅި ޖަމާއަތްތަކަކަށެވެ. އަދި މިއީ ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމުގެ (އަޕާތައިޑް) ނިޒާމެއް ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ހިންގުން ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ޝާދީ އައް-ޝުރަފާ ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި، އިޒްރޭލު ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ ފަލަސްތީނު މީހުން އެކަހެރި ސަރަހައްދުތަކެއްގައި ބަންދުކޮށް، ނަސްލު ސާފުކުރުމުގެ އަމަލުތައް ހިންގުމެވެ.
ބިރުދެއްކުމުގެ ސްޓްރެޓެޖީ
އދ. އިން އާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ވަޒަންވެރިން ދިން 3،033 ހަމަލާ ރެކޯޑުކުރެވިފައިވެއެވެ. މިއީ ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެވްރެޖްކޮށް ހަ ހަމަލާއެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފަށް ހަދާފައިވާ އާބާދީތަކުގައި 7 ލައްކަ އިޒްރޭލު މީހުން ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި 3 މިލިއަން ފަލަސްތީނު މީހުން ދިރިއުޅެއެވެ. ވޯލް އެންޑް ސެޓްލްމަންޓް ރެސިސްޓެންސް ކޮމިޝަނުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުން ފެށިގެން ވަޒަންވެރިން ވަނީ 300 އަށް ވުރެ ގިނަ އައުޓްޕޯސްޓު ހަދައިފައެވެ.
ގުސްރާގެ ހިސާރަކީ ހަމައެކަނި އެ އަވަށަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބަރްގޫތީ ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މީގެ ޓެކްޓިކަލް ބޭނުމަކީ ބިންތައް ފޭރިގަނެ މީހުން ބޭރުކުރުން ކަމަށް ވިޔަސް، ސްޓްރެޓީޖިކް ބޭނުމަކީ ގުސްރާގައި ހިނގަމުންދާ ކަންތައް އެހެން އަވަށްތަކަށް ވެސް ކުރިމަތިވާނެކަމުގެ މެސެޖު ދިނުމެވެ. އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލްގެ އެރިކާ ގުއެވާރާ ރޯސަސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ގުސްރާގައި ހިނގަމުންދާ ކަންތައްތަކަކީ އިޒްރޭލު ދައުލަތުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ރާވައިގެން ހިންގާ ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލުތަކެކެވެ.
