ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އިން ދާދިފަހުން ގެނައި ބޭރު ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތަކުގެ ލިމިޓްތަކާ ގުޅިގެން ކުރީގެ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު ފައްޔާޒު އިސްމާއީލް ކުރެއްވި ފާޑުކިޔުންތަކަށް، އެ ބޭންކުގެ ތަރުޖަމާނު މުހައްމަދު ސައީދު ރައްދުދެއްވައިފިއެވެ.
ސައީދު ވިދާޅުވީ ބީއެމްއެލްގެ އައު ފިޔަވަޅުތަކަކީ ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށާއި އާންމު ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ބޭނުންތަކަށް ހަމަހަމަކަމާއެކު ބޭރު ފައިސާ ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތަކެއް ކަމަށެވެ.
ސައީދު ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ބީއެމްއެލް އިން ގެނައި މައިގަނޑު ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
- ކާޑު މެދުވެރިކޮށް ބޭރު ފައިސާ ބޭނުންކުރުމަށް ދީފައިވާ ލިމިޓް ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކާޑު ބޭނުންކޮށްގެން ކުރާ މުއާމަލާތްތައް ކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ކާޑުގެ ވެރިފަރާތް ފިޒިކަލްކޮށް ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހުރުމުން ކަމަށް ކަނޑައެޅުން.
- އޮންލައިން ވިޔަފާރި ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލިމިޓް ބޭނުންކޮށްގެން މަދު ބަޔަކު ބޮޑެތި ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތައް ކުރަމުންދާ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި، ދުވަހުން ދުވަހަށް ކަނޑައެޅޭ ބަޖެޓެއް ތައާރަފުކުރުން.
- ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް (އެސްއެމްއީ) ބޭރު ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ ކަންކަން ހަރުދަނާކޮށް، ޓެލެގްރާފިކް ޓްރާންސްފަރ (ޓީޓީ) ބަހާލައިގެން ގިނަ އަދަދެއްގެ ޑޮލަރު ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް ދެނެގަނެވޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުން.
މީގެ އިތުރުން، ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ދީފައިވާ މަހަކު 1،200 ޑޮލަރުގެ ލިމިޓް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނެތި ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށް ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މައިންބަފައިންގެ ކާޑު ބޭނުންކުރާ ކުދިންނަށް ކުރިއަށް އޮތް ތިން މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް އެ ކާޑުތައް ބޭނުންކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކިޔަވާ ކުދިންނަށް ހާއްސަ ކާޑުތަކެއް ދޫކުރެވޭނެ ކަމަށް ބީއެމްއެލްއިން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.
ޑޮލަރު އެކައުންޓްތަކާ ގުޅިފައިވާ ޑެބިޓް އަދި ކްރެޑިޓް ކާޑުތަކުން އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށާއި ވިޔަފާރީގެ ބޭނުންތަކަށް މުއާމަލާތްކުރުމުގައި އެއްވެސް ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތްކަންވެސް އޭނާ ކަށަވަރުކޮށްދެއްވިއެވެ. ޑެބިޓް ކާޑުތަކުން ޕޮއިންޓް އޮފް ސޭލް (ޕީއޯއެސް) މެދުވެރިކޮށް މަހަކު 1،000 ޑޮލަރާ ހަމައަށް މުއާމަލާތްކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ބޭސްފަރުވާއަށާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ބޭނުންތަކަށް މަހަކު 3،000 ޑޮލަރާ ހަމައަށް ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.
ބީއެމްއެލްގެ ތަރުޖަމާނު މިހެން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، އެ ބޭންކުން ޑޮލަރު ލިބުމުގެ ދަތިކަން ބޮޑުވާ ގޮތަށް ކުއްލިއަކަށް ނިންމި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އާންމު ގޭބިސީތަކަށާއި ވިޔަފާރިތަކަށް އިތުރު ތަކުލީފުތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ފައްޔާޒު އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ފައްޔާޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކިޔަވާ ކުދިންނާއި، ކުދި ވިޔަފާރިތަކާއި، އާންމު އާއިލާތަކުން އެމީހުންގެ އަސާސީ ބޭނުންތައް ފުއްދުމަށް ބަރޯސާވަނީ ބޭންކުން ދީފައިވާ މި ލިމިޓްތަކަށެވެ. އަދި ކުއްލިއަކަށް ގެންނަ މިފަދަ ހަރުކަށި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުތަނަވަސްކަން އުފެދި ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިތައް އިތުރަށް ބޮޑުވެގެންދާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
ބޭރު ފައިސާ ލިބުމުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ކުއްލިއަކަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކުން ދައްކައިދެނީ އިގްތިސޯދީ ހާލަތު ރަނގަޅަށް ވަޒަންކުރަން ނޭނގުން ކަމަށާއި، ބަލިކަށި ލީޑާޝިޕެއްގެ ދަށުން މުއައްސަސާތަކުން އަމަލުކުރާ ގޮތުން ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވަމުންދާ ކަމަށް ފައްޔާޒު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަނގަޅަށް ނުވިސްނައި ނިންމާ މިފަދަ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، މުޅި އިގްތިސޯދަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ފައްޔާޒު އިތުރަށް ގޮވާލެއްވީ، ކަންކަން ފޮރުވުމަށްޓަކައި ވަގުތީ ހައްލުތަކެއް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި، އަވަސް އަދި ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ސިޔާސަތުތައް މުރާޖައާކުރުމަށެވެ. އަދި ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ “ޕާސް އަދި ލެޕްޑޯގް” އެއްގެ ގޮތުގައި ބީއެމްއެލް އޮތް އޮތުން ނިމުމަކަށް ގެނެސް، ރައްޔިތުންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ހޯދާފައިވާ ފައިސާ ރައްކާތެރިކުރުމަށް ވަގުތުން ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް އޭނާ ވަނީ ބޭންކަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ.
މި ބަހުސް އުފެދިފައި ވަނީ 2026 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދަށް ބޭރު ފައިސާގެ ދަތިކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު އުފުލެމުންދާ އިރު، އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. ބީއެމްއެލްގެ މި އާ ފިޔަވަޅުތަކަކީ ލިބެން ހުރި މަދު ބޭރު ފައިސާ އެންމެ އިންސާފުވެރި ގޮތުގައި ބެހުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތަކެއް ކަމަށް ސަރުކާރާއި ބޭންކުން ބުނަމުންދާ އިރު، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ދަނީ މިއީ އިގްތިސޯދީ ގޮތުން ފެއިލްވުން ގޮތުގައި ސިފަކުރަމުންނެވެ.
